4 juni: Job 14

Ik pak de draad weer op midden in de eerste ronde gesprekken tussen Job en zijn vrienden. Als je gewend bent om de bijbel te lezen en bijbelteksten direct op je eigen leven te betrekken, kom je in het boek Job geheid in de problemen. Waarom? Omdat je teksten in de context moet lezen. Wie een waarheid verkeerd toepast, spreekt een leugen. Dat geldt zowel voor de vrienden van Job als voor Job zelf.

Laat ik even kort terugblikken op het voorgaande. De vrienden van Job hangen een soort vergeldingstheologie aan die uit verschillende elementen bestaat: 1. God is rechtvaardig en almachtig. 2. Mensen zijn zondig. 3. Als mensen onheil treft, is dit dus te danken aan hun eigen daden en op te vatten als straf.  4. Job moet dus ook niet klagen en al helemaal niet aanklagen, maar zich verootmoedigen voor God. In de woorden van de vrienden van Job zitten waarheidsmomenten. Alleen, toegepast in de situatie van Job kloppen ze niet. Wij als lezers weten dat Job niet wordt gestraft vanwege zijn verkeerde daden. Er is iets anders aan de hand. In die zin is het dus terecht dat Job protesteert. Maar het protest van Job klopt op zijn beurt ook weer niet. Hij hangt in zekere zin ook een vergeldingstheologie aan en omdat hij van mening is dat God hem niet terecht kan straffen, vraagt hij zich af in hoeverre God rechtvaardig is. Job komt in een spagaat terecht: God is rechtvaardig maar in dit geval heeft Hij ongelijk. De spagaat blijft bestaan zolang Job zijn leed als straf blijft zien.

In hoofdstuk 14 brengt Job zijn wanhoop onder woorden. Jaren geleden verscheen er een boekje onder de titel Hulpeloos maar schuldig. Het zou boven dit hoofdstuk gezet kunnen worden. De mens is klein en niet bij machte te leven zoals God het wil. Waarom zit God de mens dan zo achter de vodden? Als de mens zo kwetsbaar is als hij is, waarom laat God hem dan niet met rust?

Ook in dit hoofdstuk staan dingen die waar zijn. De mens is niet in staat om tot reinheid te brengen wat onrein is. De mens is eindig en kwetsbaar. Maar het zou geen oplossing zijn als God de mens met rust zou laten. Dat zou pas verschrikkelijk zijn.

Wat ik bijzonder vind, is dat Job zich überhaupt tot God richt. Job vindt dat God hem met rust moet laten. Maar hijzelf laat God voorlopig niet met rust. Hij lijkt zich zelfs nog even een alternatief scenario voor te kunnen stellen waarin de goedheid van God wel maatgevend is. En een paar hoofdstukken later zal Job zeggen: ‘ik weet dat mijn Verlosser leeft’.

Goede theologische elementen kunnen een verkeerde theologische theorie opleveren die ook nog eens verkeerd toegepast kan worden. Verkeerde theologisch theorieën kunnen op een verkeerde manier bestreden worden. Maar worstelen met God – al is het op grond van verkeerde aannames en conclusies – biedt perspectief. Want dan kan het gebeuren dat God zelf gaat spreken. En dan gebeurt er echt iets.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s